Black Weeks −30% na wszystkie kursy
Dopasuj kurs −30% →

Satyry: bohaterowie i ich charakterystyka

Główni bohaterowie

  • Portret szlachcica z XVIII wieku w kontuszu i z podgoloną głową, z ironicznym uśmiechem.

    Satyryk

    • ironiczny
    • pozornie zuchwały
    • udaje krytyka króla
    • naprawdę broni łagodnych rządów
    • ośmiesza zawistną szlachtę

    Mówiący w satyrze „Do króla”. Zwraca się wprost do Stanisława Augusta i wylicza mu przywary, które są w istocie zaletami: pochodzenie spoza rodu panującego, młodość, łagodność i miłość do nauki. Przy okazji zdradza własną zazdrość: pyta, czemu sam nie miałby zasiąść na tronie. Na końcu mówi, że pisze satyry, bo król jest dobry, i pochwali go, gdy stanie się zły. Przez tę ironię ośmiesza ludzi, którzy tak myślą o królu.

    Charakterystyka: Satyryk →

  • Portret szlachcica z XVIII wieku z plastrem na czole, zmęczonego po uczcie.

    Pijak

    • skory do kieliszka
    • usprawiedliwia każdą okazję do picia
    • gadatliwy
    • kłótliwy po pijanemu
    • nie wyciąga wniosków

    Szlachcic z satyry „Pijaństwo”. Opowiada przyjacielowi, jak upił się na imieninach żony. W południe leczył ból głowy wódką, potem pił z kompanami przy obiedzie. Przy kolejnych butelkach goście ratowali ojczyznę słowami, aż wybuchła bójka i dostał butelką w łeb. Przeklina pijaństwo, ale po kazaniu przyjaciela żegna się słowami, że idzie napić się wódki.

    Charakterystyka: Pijak →

  • Portret szlachcica z XVIII wieku w kontuszu, z wąsem i strapioną miną, na tle dworu.

    Pan Piotr

    • szlachcic ze wsi
    • domator
    • chciwy na posag
    • uległy wobec żony
    • przywiązany do starego porządku i służby
    • żałuje po fakcie

    Narrator satyry „Żona modna”. Szlachcic ze wsi, który ożenił się z damą z miasta, bo w posagu dostał cztery wsie graniczące z jego majątkiem. Wiedział, że żona gardzi domatorem, a jednak się zgodził. Ustępuje jej we wszystkim: kupuje karetę, słucha, jak żona każe oddać kucharza, patrzy, jak żona przebudowuje dom i urządza bale. Gdy płonie stodoła, sam gasi ogień. Na końcu godzi się wrócić do miasta i mówi, że próżny żal po szkodzie.

    Charakterystyka: Pan Piotr →

  • Portret damy z XVIII wieku w modnej sukni i wysokiej fryzurze, z małym pieskiem na kolanach.

    Żona modna

    • wychowana w mieście
    • goni za modą francuską
    • rozrzutna
    • gardzi wiejskim życiem i dawnymi zwyczajami
    • wyniosła wobec służby
    • kapryśna i władcza

    Żona pana Piotra, dziedziczka czterech wsi. Wychowana w mieście, w intercyzie zastrzega sobie pobyt w stolicy, własny powóz i osobne pokoje. Krytykuje wszystko, co w dworze stare i polskie: kucharza, parkan, wspólną sypialnię, ogród. Odpycha starego szafarza, z księdzem plebanem wita się chłodno. Przebudowuje dom na pałac pełen porcelany i francuskich książek, urządza bale i śmieje się z męża przy gościach. Gdy mąż wspomina o kosztach, chce wracać do miasta.

    Charakterystyka: Żona modna →

Drugoplanowi

Król Stanisław
Adresat satyry „Do króla”. Mówiący wytyka mu, że nie jest królewskim synem, że był wcześniej panem stolnikiem, że jest młody, łagodny i lubi książki. Rola w fabule: adresat satyry
Przyjaciel
Rozmówca pijaka w satyrze „Pijaństwo”. Pyta go, skąd idzie, słucha opowieści i wygłasza długie kazanie o szkodach z pijaństwa i pożytkach z trzeźwości. Rola w fabule: rozmówca, głos rozsądku
Jędrzej
Gość na obiedzie w „Pijaństwie”. Najpierw chwali trzeźwość, a po wielu butelkach płacze nad żórawińskimi klęskami i królem Janem. Rola w fabule: kompan od kieliszka
Wojciech
Gość na obiedzie w „Pijaństwie”. Boi się niestrawności, więc radzi wino po szynce. Zaprzecza Jędrzejowi i obraża narratora słowem „waść”, od czego zaczyna się bójka. Rola w fabule: kompan od kieliszka
Żona pijaka
Żona pijaka. Na jej imieninach zaczyna się pijatyka. Po przebudzeniu radzi mężowi herbatę. Rola w fabule: solenizantka
Krewni
Krewni w „Żonie modnej”. Przy intercyzie mówią, że węzeł małżeński może się przerwać, i śmieją się z Piotra, gdy ten odpowiada, że kończy go śmierć. Rola w fabule: strona intercyzy
Kasztelanic
Sprowadził z zagranicy angielską karetę i przegrał w karty wszystko, więc ją sprzedał. Kupuje ją Piotr. Rola w fabule: sprzedawca karety
Franciszek
Stary szafarz pana Piotra. Żona modna odpycha go przy wejściu do dworu, a łzy stają mu w oczach. Rola w fabule: wierny sługa
Ksiądz pleban
Proboszcz z parafii pana Piotra. Żona modna wita go krótkim słowem, a on się marszczy. Rola w fabule: duchowny
Klucznica
Służąca we dworze Piotra. Ucieka ze strachu, gdy nowa pani krytykuje izbę jadalną. Rola w fabule: służąca
Szambelan
Gość na balu u Piotra. Wykrzykuje zdrowie jejmości. Rola w fabule: gość na balu
Adiutant
Gość na balu u Piotra. Wypija stare wino gospodarza. Rola w fabule: gość na balu
Starościna
Gość na balu. Siedzi w kącie z żoną Piotra, gdy ta śmieje się z męża. Rola w fabule: gość na balu