Stary majster szewski, sam nazywa się starcem nad grobem. W akcie I pracuje przy warsztacie i wali młotem. W akcie III, gdy szewcy rządzą, stoi na środku sceny we wspaniałym kolorowym szlafroku, z ufryzowaną brodą i uczesanymi włosami.
Sajetan Tempe to majster szewski i przywódca buntu. W akcie I mówi o gnijącym kapitale i faszystowskich rządach, ale też o tym, że nie wierzy już w żadną rewolucję. Jego syn Józek przystał do Dziarskich Chłopców. W więzieniu to on, olśniony nową ideą, prowadzi szewców do pracy i do przewrotu. Po zwycięstwie odkrywa pustkę: praca bez idei jest dla niego nudna. Czeladnicy uznają go za „pryka starej daty”, uderzają siekierą, a Hiper-Robociarz strzela mu w ucho. Sajetan mówi dalej i zostaje „martwym symbolem” rewolucji.
„Nawóz jesteśmy, jako ci dawni królowie i inteligencja w stosunku do totemowego klanu --- nawóz!”
Akt I. Sajetan już na początku czuje, że szewcy, ludzie pracy, są tylko podłożem dla czegoś, co przyjdzie po nich.
„Sowiecka Rosja to tylko bohaterska próbka”
Akt II. Sajetan zapowiada rewolucję jeszcze bardziej bezkompromisową niż sowiecka.
„Jestem wprost olśniony nową ideą od środka!”
Akt II. Początek rewolucji pracy w więzieniu.
„To wielki symbol jest but --- przekory wszelkich złud!”
Akt II. But, narzędzie i znak klasy szewców, staje się dla Sajetana symbolem.
„lepiej było szewcem śmierdzącym być i idejki mieć”
Akt III. Po zwycięstwie Sajetan tęskni za czasem, gdy miał marzenia.
„Ja już bez żadnych pretensji będę żywą mumią”
Akt III. Sajetan błaga, żeby go zostawić jako nieszkodliwą pamiątkę rewolucji.
„Gnizdy jedne, wont!!”
Akt III. Tak Sajetan wygania chłopów: rewolucja szewców nie ma dla nich miejsca.
„jedna jest dobra rzecz na świecie, to indywidualne istnienie w dostatecznych warunkach materialnych”
Akt III. Ostatnia „prawda” Sajetana: zamiast wielkich idei zostaje wygodne życie jednostki.