Black Weeks −30% na wszystkie kursy
Dopasuj kurs −30% →

Szewcy, Stanisław Ignacy Witkiewicz: opracowanie lektury

O lekturze

Na egzaminie
Matura PR
Czytasz
w całości
Rodzaj
Dramat groteskowy, „naukowa sztuka ze śpiewkami” w trzech aktach
Epoka
Dwudziestolecie międzywojenne, 1918–1939 →
Wydanie
1948

Tę lekturę czytasz w całości, więc na maturze obowiązuje przy niej błąd kardynalny. Pomyłka w faktach może dać 0 punktów za całe wypracowanie.

„Szewcy” Stanisława Ignacego Witkiewicza, czyli Witkacego, to dramat o rewolucji, która zjada samą siebie. Majster Sajetan Tempe i dwaj czeladnicy szyją buty w górskim warsztacie i marzą o przewrocie. Odwiedzają ich prokurator Scurvy i Księżna, która drażni obu mężczyzn. W akcie I Dziarscy Chłopcy aresztują szewców i Księżnę, w akcie II szewcy z więzienia wywołują rewolucję pracy, a w akcie III rządzą, choć wcale nie mają władzy. Na końcu przychodzi Hiper-Robociarz, a za nim dwaj dygnitarze w angielskich garniturach, którzy naprawdę decydują o wszystkim. Witkacy skończył sztukę w 1934 roku, a wydano ją dopiero w 1948. Karta zbiera streszczenia, plan wydarzeń, bohaterów, motywy, cytaty, sprawdzian i błędy, których trzeba unikać na maturze rozszerzonej.

Streszczenie

Majster Sajetan Tempe i dwaj czeladnicy narzekają na wyzysk i marzą o rewolucji. Prokurator Scurvy i Księżna kpią z nich, a Dziarscy Chłopcy, z synem Sajetana na czele, zamykają wszystkich w więzieniu. Tam szewcy, zmuszeni do bezczynności, rzucają się do pracy i wywołują przewrót. W akcie III rządzą, ale szybko się nudzą. Władzę przejmuje Hiper-Robociarz i dwaj towarzysze w angielskich garniturach, a Scurvy umiera z pożądania do Księżnej, zamkniętej w klatce.

Główni bohaterowie

  • Sajetangadatliwy filozof z warsztatu, nienawidzi kapitału i „lokajskiej” władzy, rozczarowany rewolucją, którą sam wywołał
  • Scurvycyniczny prokurator, zakochany w Księżnej do szaleństwa, kłamie i wiesza bez przekonania
  • Księżnaarystokratka, Irina Wsiewołodowna, okrutna i zmysłowa, bawi się bezsilnością mężczyzn
  • Hiper-Robociarzzimny technokrata, były więzień, ofiara Scurvy’ego, pogardza czeladnikami i ich władzą
Wszyscy bohaterowie →

Motywy

Rewolucja
W „Szewcach” są trzy przewroty: faszystowski Scurvy’ego i Dziarskich Chłopców, szewski i na końcu technokratyczny Hiper-Robociarza.
Praca
Scurvy szydzi, że wyzwolenie jest tylko przez pracę, a potem karze szewców przymusowym bezrobociem.
Nuda i pustka
Nuda pojawia się w didaskaliach na końcu aktu I, a w akcie III wisi nad sceną jako tablica z napisem „NUDA”.
Władza i kukły
Ci, którzy wydają się rządzić, są kukłami.
Pożądanie i kobieta-modliszka
Księżna uwodzi i dręczy mężczyzn.
Groteska
Witkacy łączy rzeczy, które do siebie nie pasują: filozofię z wulgarnym językiem szewców, prokuratora na łańcuchu, bombę, która jest termosem, serce na tacy z mechanizmem zegarowym.
But
But jest narzędziem pracy szewców i znakiem ich klasy.
Chochoł i polskie mity
Chłopi przynoszą chochoła Wyspiańskiego, a Hiper-Robociarz mówi, że to „zaraza czysta z tym Wyspiańskim”.
Wszystkie motywy →

Błędy, za które dostaniesz zero

  • Błąd: Józek Tempe, syn Sajetana, to jeden z dwóch czeladników.

    Jak jest w lekturze: Józek Tempe to syn Sajetana z Dziarskich Chłopców, który aresztuje ojca. Czeladnicy to dwaj inni młodzi szewcy. (Akt I)

  • Błąd: Czeladnicy zabijają Księżnę.

    Jak jest w lekturze: Księżna żyje do końca dramatu. Na końcu spada na nią druciana klatka, a dygnitarze chcą ją zabrać ze sobą. (Akt III)

  • Błąd: Sajetan umiera po ciosie siekierą i milknie.

    Jak jest w lekturze: Po ciosie siekierą, a potem po strzale z colta, Sajetan mówi dalej. Hiper-Robociarz robi z niego martwy symbol rewolucji. (Akt III)

  • Błąd: Scurvy ginie od kuli.

    Jak jest w lekturze: Scurvy umiera z niezaspokojonego pożądania, przykuty łańcuchem. Mówi, że pękła mu aorta. (Akt III)

  • Błąd: Hiper-Robociarz wysadza warsztat bombą.

    Jak jest w lekturze: To, co wszyscy biorą za bombę, okazuje się termosem do herbaty. (Akt III)

  • Błąd: Szewcy wygrywają i rządzą do końca dramatu.

    Jak jest w lekturze: Szewcy dostają tylko władzę dekoracyjną. Naprawdę rządzą Hiper-Robociarz i towarzysze w angielskich garniturach. (Akt III)

  • Błąd: W więzieniu szewcy muszą pracować ponad siły.

    Jak jest w lekturze: Więzienie to sala przymusowej bezrobotności: kara polega na tym, że nie wolno pracować. (Akt II)

  • Błąd: Scurvy zostaje ministrem po wyborach.

    Jak jest w lekturze: Scurvy ogłasza, że został ministrem sprawiedliwości przez telefon. (Akt I)

  • Błąd: Księżna ginie z ręki Hiper-Robociarza.

    Jak jest w lekturze: Księżna żyje: spada na nią druciana klatka jak dla papugi, a towarzysze chcą ją zabrać ze sobą. (Akt III)

  • Błąd: Chochoł na końcu ożywa jako duch Wyspiańskiego.

    Jak jest w lekturze: Z chochoła spada słomiany strój i okazuje się, że to Bubek we fraku. (Akt III)

Krzyżówka

Kliknij kratkę albo hasło i wpisz odpowiedź. Postęp zapisuje się w tej przeglądarce.

2 poziomo: Przedstawia błogosławieństwo pracy zarobkowej.

Poziomo

Pionowo

Krzyżówka do druku

Podaj e-mail, a plik PDF z krzyżówką pobierze się od razu. Rozwiązanie jest na osobnej stronie.

Administratorem danych jest Edubite Sp. z o.o. Cel, czas i Twoje prawa opisuje polityka prywatności.