Black Weeks −30% na wszystkie kursy
Dopasuj kurs −30% →

Zdążyć przed Panem Bogiem, Hanna Krall: opracowanie lektury

O lekturze

Na egzaminie
Matura PP, Matura PR
Czytasz
w całości
Rodzaj
reportaż oparty na wywiadzie
Epoka
Literatura wojny i okupacji, 1939–1945 →
Wydanie
1977

Tę lekturę czytasz w całości, więc na maturze obowiązuje przy niej błąd kardynalny. Pomyłka w faktach może dać 0 punktów za całe wypracowanie.

„Zdążyć przed Panem Bogiem” Hanny Krall to reportaż oparty na rozmowach z Markiem Edelmanem. W 1943 roku był jednym z dowódców powstania w getcie warszawskim, po wojnie został kardiologiem. Reporterka przeplata dwa czasy. W pierwszym Edelman opowiada o getcie: o głodzie, o Umschlagplatzu, z którego wywożono ludzi do Treblinki, i o dwudziestu dniach walki. W drugim, współczesnym, lekarze z jego zespołu i Profesor Jan Moll ratują chorych na serce. Łączy je jedno pytanie: jak bronić życia, kiedy wszystko prowadzi do śmierci. Edelman mówi bez patosu i burzy utarte myśli o bohaterstwie. Na maturze lektura obowiązuje w całości, więc pomyłka w faktach, na przykład kto dowodził powstaniem albo kim był Edelman po wojnie, może dać zero punktów za wypracowanie.

Streszczenie

Reporterka rozmawia z Markiem Edelmanem, jednym z dowódców powstania w getcie warszawskim. Edelman opowiada o głodzie, o wywózkach z Umschlagplatzu do Treblinki i o walce w kwietniu i maju 1943 roku. Po wojnie został kardiologiem i razem z Profesorem Janem Mollem ratuje chorych na serce. Obie opowieści łączy myśl, że trzeba zdążyć przed Panem Bogiem i osłonić płomień życia.

Główni bohaterowie

  • Marek Edelmanodważny, ale nie lubi słowa „bohater”, nieufny wobec patosu i symboli, szczery do bólu
  • Jan Mollwybitny chirurg, ostrożny, boi się operacji, która nikomu się jeszcze nie udała
  • Anielewiczambitny, zdolny i oczytany, pełen wigoru
Wszyscy bohaterowie →

Motywy

Śmierć i wybór sposobu umierania
W getcie śmierć jest pewna, więc ludzie wybierają tylko, jak umrzeć.
Bohaterstwo
Edelman podważa obraz bohatera z karabinem.
Godność w skrajnej sytuacji
Najważniejsze dla Edelmana jest nie dać się wepchnąć na beczkę, czyli nie dać się upokorzyć.
Walka o życie
W getcie Edelman wyprowadza ludzi z Umschlagplatzu, po wojnie ratuje chorych na serce.
Bóg
Pan Bóg w książce to przeciwnik w wyścigu o życie.
Pamięć
Edelman przez trzydzieści lat milczał.
Wina i wybór
Przy bramie Umschlagplatzu Edelman mógł wyprowadzić tylko jedną osobę i wybrał łączniczkę zamiast czternastolatki.
Miłość
Nawet w getcie ludzie się kochają, biorą śluby i chcą być razem do końca.
Głód
Głód w getcie zabija powoli i odbiera ludziom wygląd.
Przypadek i ocalenie
Edelman przeżył dzięki przypadkowi: esesman spudłował, a Mietek Dąb szedł akurat ulicą.
Zagłada
Książka pokazuje zagładę Żydów z bliska: numerki życia, chleb na drogę do wagonu, dwa transporty dziennie do Treblinki, czterysta tysięcy ludzi przeprowadzonych przez jeden plac.
Wszystkie motywy →

Błędy, za które dostaniesz zero

  • Błąd: „Zdążyć przed Panem Bogiem” napisał Marek Edelman.

    Jak jest w lekturze: Autorką jest Hanna Krall, reporterka. Marek Edelman jest bohaterem i rozmówcą, nie autorem. (2)

  • Błąd: To powieść o wymyślonym powstańcu.

    Jak jest w lekturze: To reportaż oparty na rozmowach z prawdziwym człowiekiem. Edelman, Anielewicz i inni ludzie z książki żyli naprawdę. (3)

  • Błąd: Marek Edelman był komendantem ŻOB-u przez całe powstanie.

    Jak jest w lekturze: Komendantem był Mordechaj Anielewicz. Edelman był w sztabie jednym z jego zastępców i dowodził na terenie fabryki szczotek. (2)

  • Błąd: Książka opisuje powstanie warszawskie z 1944 roku.

    Jak jest w lekturze: Opisuje powstanie w getcie warszawskim, które wybuchło dziewiętnastego kwietnia 1943 roku. (2)

  • Błąd: Po wojnie Edelman został politykiem i zawodowym żołnierzem.

    Jak jest w lekturze: Po wojnie został lekarzem, kardiologiem. Razem z Profesorem i lekarkami ratuje chorych na serce. (14)

  • Błąd: Anielewicz zginął zastrzelony przez Niemców na ulicy.

    Jak jest w lekturze: Anielewicz zginął ósmego maja w bunkrze na Miłej 18, gdzie bojowcy popełnili samobójstwo. (2)

  • Błąd: Powstańców w getcie było kilka tysięcy.

    Jak jest w lekturze: Według Edelmana w ŻOB-ie było dwustu dwudziestu ludzi. Antek podaje wyższą liczbę, ale Edelman się z nim nie zgadza. (3)

  • Błąd: Umschlagplatz to obóz zagłady pod Warszawą.

    Jak jest w lekturze: Umschlagplatz to plac w getcie, z którego odchodziły pociągi do Treblinki. Obozem zagłady była Treblinka. (2)

  • Błąd: Edelman uważa, że prawdziwymi bohaterami byli tylko ci, którzy strzelali.

    Jak jest w lekturze: Edelman mówi odwrotnie: spokojne pójście na śmierć było trudniejsze od strzelania. (7)

  • Błąd: Edelman uciekł z getta przed powstaniem.

    Jak jest w lekturze: Edelman walczył do końca i wyszedł z getta kanałami dziesiątego maja 1943 roku, po upadku powstania. (12)

Krzyżówka

Kliknij kratkę albo hasło i wpisz odpowiedź. Postęp zapisuje się w tej przeglądarce.

1 poziomo: Na niej Niemcy upokarzali starego Żyda przy śmiejącym się tłumie.

Poziomo

Pionowo

Krzyżówka do druku

Podaj e-mail, a plik PDF z krzyżówką pobierze się od razu. Rozwiązanie jest na osobnej stronie.

Administratorem danych jest Edubite Sp. z o.o. Cel, czas i Twoje prawa opisuje polityka prywatności.