Black Weeks −30% na wszystkie kursy
Dopasuj kurs −30% →
Skaliste greckie wybrzeże o zachodzie słońca, na morzu samotny okręt z żaglem.

Odyseja, Homer: opracowanie lektury

O lekturze

Na egzaminie
Matura PR
Czytasz
we fragmentach
Rodzaj
epos (epopeja) starożytnej Grecji
Epoka
Antyk, -800–476 →

„Odyseja” Homera to grecki epos o powrocie Odysa, króla Itaki, spod Troi. Podróż trwa dziesięć lat, bo Odysa ściga gniew Posejdona za oślepienie jego syna, Kyklopa Polyfema. Akcja zaczyna się blisko końca: Odys jest więźniem nimfy Kalypso, a w jego domu zalotnicy Penelopy przejadają majątek. Syn Telemach rusza po wieści o ojcu. Swoje przygody Odys opowiada sam na dworze Feaków: Kyklop, czarodziejka Kirka, kraina zmarłych, Syreny, Skylla i Charybda. Druga połowa eposu dzieje się w Itace. Odys przebrany za żebraka sprawdza domowników, wygrywa próbę łuku, zabija zalotników i odzyskuje żonę. Czytamy przekład Lucjana Siemieńskiego, w 24 pieśniach. Na maturze rozszerzonej lektura obowiązuje we fragmentach, a karta obejmuje cały utwór.

Streszczenie

Odys, król Itaki, wraca do domu spod zdobytej Troi. Od dziesięciu lat nie może dotrzeć, bo ściga go Posejdon, któremu oślepił syna, Kyklopa Polyfema. Gdy zaczyna się akcja, nimfa Kalypso trzyma go na swojej wyspie. W Itace zalotnicy żony Penelopy ucztują w jego domu, a syn Telemach płynie do Pylos i Sparty szukać wieści o ojcu. Bogowie każą Kalypso puścić Odysa. Rozbitek trafia do Feaków i opowiada im swoje przygody: Kyklopa, Kirkę, krainę zmarłych, Syreny, Skyllę i Charybdę oraz śmierć wszystkich towarzyszy po zabiciu wołów Heliosa. Feakowie odwożą go do Itaki. Atene zmienia go w żebraka. U pasterza Eumajosa Odys odsłania się synowi. W domu znosi obelgi zalotników, wygrywa próbę łuku i z Telemachem i wiernymi sługami zabija wszystkich zalotników. Penelopa poznaje go po tajemnicy łoża. Na końcu Odys odnajduje ojca, a Atene godzi go z rodzinami zabitych.

Główni bohaterowie

  • Portret Odysa: dojrzały mężczyzna z gęstą brodą i kędzierzawymi włosami, w prostym płaszczu, z czujnym spojrzeniem.Odysprzebiegły i pomysłowy, wytrwały w tułaczce, tęskniący za domem i rodziną
  • Portret Penelopy: kobieta w jasnej szacie i welonie przy krośnie, z poważną, zamyśloną twarzą.Penelopawierna mężowi, przebiegła i ostrożna, cierpliwa
  • Portret Telemacha: młody Grek z krótką brodą, z oszczepem, w płaszczu podróżnym.Telemachz początku bezradny wobec zalotników, dojrzewający w czasie podróży, posłuszny ojcu
  • Portret Atene: bogini w hełmie i z włócznią, o jasnych, przenikliwych oczach.Ateneopiekunka Odysa i Telemacha, mądra i przebiegła, zmieniająca postać
  • Portret Eumajosa: starszy pasterz w skórzanym płaszczu, z kijem, o życzliwej twarzy.Eumajoswierny panu, gościnny, uczciwy
  • Portret Euryklei: stara kobieta w ciemnej chuście, z miednicą, o pomarszczonej twarzy.Euryklejawierna rodzinie Odysa, troskliwa, spostrzegawcza
Wszyscy bohaterowie →

Motywy

Wędrówka i tułaczka
Już pierwsze słowa eposu mówią o mężu, który długo błądził i poznał wiele miast i ludów.
Powrót do domu (nostos)
Celem Odysa jest Itaka, a nie przygoda.
Wierność
Penelopa przez lata zwodzi zalotników podstępem z całunem.
Przebiegłość
Odys częściej wygrywa rozumem niż siłą.
Los i bogowie
Bogowie kierują drogą Odysa.
Śmierć i zaświaty
W pieśni jedenastej Odys schodzi do krainy cieni.
Gościnność
Gość jest pod opieką Zeusa.
Ojciec i syn
Telemach dorasta bez ojca.
Zemsta i kara
Rzeź zalotników jest okrutna, ale epos przedstawia ją jako karę za łamanie praw domu i gościnności, popartą znakiem Zeusa.
Pokusa i zapomnienie
Na drodze Odysa stoją pokusy, które każą zapomnieć o domu: owoc lotofagów, czary i uczty Kirki, nieśmiertelność u Kalypso, śpiew Syren.
Morze
Morze jest drogą i wrogiem.
Wszystkie motywy →

Krzyżówka

Kliknij kratkę albo hasło i wpisz odpowiedź. Postęp zapisuje się w tej przeglądarce.

2 poziomo: Czarodziejka, która zmienia ludzi w świnie.

Poziomo

Pionowo

Krzyżówka do druku

Podaj e-mail, a plik PDF z krzyżówką pobierze się od razu. Rozwiązanie jest na osobnej stronie.

Administratorem danych jest Edubite Sp. z o.o. Cel, czas i Twoje prawa opisuje polityka prywatności.