Syn Jacka Soplicy i bratanek Sędziego. Od dzieciństwa mieszkał w Wilnie, a po skończeniu nauki wraca do Soplicowa. Imię dostał na pamiątkę Kościuszki, bo urodził się w czasie wojny. Najpierw zakochuje się w Telimenie, potem odkrywa, że dziewczyną z pierwszego wieczoru była Zosia. Walczy w bitwie z Moskalami i musi uciekać do Księstwa Warszawskiego. Przed wyjazdem Robak błogosławi go i nazywa synem, ale Tadeusz wyjeżdża, nie wiedząc, że Robak to jego ojciec. Wraca z wojskiem w 1812 roku, zaręcza się z Zosią i razem z nią postanawia uwolnić chłopów.
Wnuczka Stolnika Horeszki. Jej matka, córka Stolnika, zmarła na Syberii, a Jacek Soplica kazał wychowywać sierotę. Opiekuje się nią Telimena. Zosia mieszka w Soplicowie, karmi ptactwo. Z Tadeuszem zaręcza się po jego powrocie z wojskiem. Zgadza się, żeby uwolnić chłopów, choć to zmniejszy ich dochód.
Ojciec Tadeusza i brat Sędziego. W młodości kochał córkę Stolnika Horeszki, ale Stolnik go odprawił. Z urażonej dumy Jacek zastrzelił Stolnika podczas oblężenia zamku przez Moskali i zyskał imię zdrajcy. Uciekł z kraju, został bernardynem i jako ksiądz Robak pokutuje, walcząc za Polskę. Na Litwie przygotowuje powstanie na przyjście Napoleona. W bitwie osłania Hrabiego i dostaje postrzał. Przed śmiercią wyznaje prawdę Gerwazemu, który mu wybacza. W 1812 roku Podkomorzy ogłasza, że Jacek odzyskał cześć.
Brat Jacka i stryj Tadeusza, gospodarz Soplicowa. Pilnuje porządku w domu i sam sprawdza oborę, bo „oko pańskie konia tuczy”. Przy wieczerzy wygłasza naukę o grzeczności. Prowadzi z Hrabią spór o zamek Horeszków. Chce ożenić Tadeusza z Zosią. Po bitwie godzi się z Hrabią, a na końcu urządza wielką ucztę dla wojska.
Daleki krewny Horeszków po kądzieli, czyli przez kobiety. Gerwazy nazywa go „Ostatniego z Horeszków!... chociaż po kądzieli”. Długo był za granicą i lubi to, co nazywa „romansowym”. Zrazu chce zakończyć spór o zamek ugodą, ale Gerwazy namawia go do zajazdu. Rysuje, rozmawia o sztuce, zachwyca się Zosią, a potem Telimeną. Prowadzi szlachtę na Soplicowo, a w bitwie walczy przeciw Moskalom. Po bitwie wyjeżdża do wojska.
Opiekunka Zosi. Sędzia nazywa ją siostrą, choć nie wiadomo, czy jest z nim spokrewniona. Mieszkała w Petersburgu i chętnie o tym opowiada. Flirtuje z Tadeuszem, potem z Hrabią. Kiedy Tadeusz chce wyjechać, robi mu gwałtowną scenę. Na końcu ma wyjść za Rejenta.
Klucznik w zamku Horeszków, dawny sługa Stolnika. Po śmierci pana przysiągł zemstę na Soplicach. Namawia Hrabiego do walki o zamek i podburza szlachtę do zajazdu. W bitwie walczy z Moskalami, a po niej przysięga, że Płut nikomu nic nie powie. Wysłuchuje spowiedzi Jacka i wybacza mu. Na końcu oddaje Zosi skarbczyk Stolnika.