Black Weeks −30% na wszystkie kursy
Dopasuj kurs −30% →

Pan Tadeusz (księgi I, II, IV, X, XI, XII): bohaterowie i ich charakterystyka

Główni bohaterowie

  • Tadeusz

    • porywczy i szczery
    • odważny
    • uczciwy wobec Zosi
    • łatwo ulega urokowi
    • patriota
    • dojrzewa w trakcie akcji

    Syn Jacka Soplicy i bratanek Sędziego. Od dzieciństwa mieszkał w Wilnie, a po skończeniu nauki wraca do Soplicowa. Imię dostał na pamiątkę Kościuszki, bo urodził się w czasie wojny. Najpierw zakochuje się w Telimenie, potem odkrywa, że dziewczyną z pierwszego wieczoru była Zosia. Walczy w bitwie z Moskalami i musi uciekać do Księstwa Warszawskiego. Przed wyjazdem Robak błogosławi go i nazywa synem, ale Tadeusz wyjeżdża, nie wiedząc, że Robak to jego ojciec. Wraca z wojskiem w 1812 roku, zaręcza się z Zosią i razem z nią postanawia uwolnić chłopów.

    Charakterystyka: Tadeusz →

  • Zosia

    • skromna
    • prosta i szczera
    • kocha wieś i gospodarstwo
    • posłuszna opiekunom
    • dobra dla chłopów i zwierząt

    Wnuczka Stolnika Horeszki. Jej matka, córka Stolnika, zmarła na Syberii, a Jacek Soplica kazał wychowywać sierotę. Opiekuje się nią Telimena. Zosia mieszka w Soplicowie, karmi ptactwo. Z Tadeuszem zaręcza się po jego powrocie z wojskiem. Zgadza się, żeby uwolnić chłopów, choć to zmniejszy ich dochód.

    Charakterystyka: Zosia →

  • Jacek Soplica

    • w młodości dumny i porywczy
    • odważny
    • dręczony winą
    • pokorny jako zakonnik
    • oddany ojczyźnie
    • przebiegły w działaniu

    Ojciec Tadeusza i brat Sędziego. W młodości kochał córkę Stolnika Horeszki, ale Stolnik go odprawił. Z urażonej dumy Jacek zastrzelił Stolnika podczas oblężenia zamku przez Moskali i zyskał imię zdrajcy. Uciekł z kraju, został bernardynem i jako ksiądz Robak pokutuje, walcząc za Polskę. Na Litwie przygotowuje powstanie na przyjście Napoleona. W bitwie osłania Hrabiego i dostaje postrzał. Przed śmiercią wyznaje prawdę Gerwazemu, który mu wybacza. W 1812 roku Podkomorzy ogłasza, że Jacek odzyskał cześć.

    Charakterystyka: Jacek Soplica →

  • Sędzia

    • gościnny
    • dba o obyczaj i grzeczność
    • dobry gospodarz
    • przywiązany do sporu o zamek
    • kochający stryj

    Brat Jacka i stryj Tadeusza, gospodarz Soplicowa. Pilnuje porządku w domu i sam sprawdza oborę, bo „oko pańskie konia tuczy”. Przy wieczerzy wygłasza naukę o grzeczności. Prowadzi z Hrabią spór o zamek Horeszków. Chce ożenić Tadeusza z Zosią. Po bitwie godzi się z Hrabią, a na końcu urządza wielką ucztę dla wojska.

    Charakterystyka: Sędzia →

  • Hrabia

    • marzyciel i romantyk
    • lubi niezwykłe widoki
    • zmienny w uczuciach
    • łatwo daje się namówić
    • odważny w walce

    Daleki krewny Horeszków po kądzieli, czyli przez kobiety. Gerwazy nazywa go „Ostatniego z Horeszków!... chociaż po kądzieli”. Długo był za granicą i lubi to, co nazywa „romansowym”. Zrazu chce zakończyć spór o zamek ugodą, ale Gerwazy namawia go do zajazdu. Rysuje, rozmawia o sztuce, zachwyca się Zosią, a potem Telimeną. Prowadzi szlachtę na Soplicowo, a w bitwie walczy przeciw Moskalom. Po bitwie wyjeżdża do wojska.

    Charakterystyka: Hrabia →

  • Telimena

    • kokietka
    • lubi modę i salon
    • chwali się życiem w Petersburgu
    • zmienna w uczuciach
    • sprytna

    Opiekunka Zosi. Sędzia nazywa ją siostrą, choć nie wiadomo, czy jest z nim spokrewniona. Mieszkała w Petersburgu i chętnie o tym opowiada. Flirtuje z Tadeuszem, potem z Hrabią. Kiedy Tadeusz chce wyjechać, robi mu gwałtowną scenę. Na końcu ma wyjść za Rejenta.

    Charakterystyka: Telimena →

  • Gerwazy

    • wierny dawnym panom
    • mściwy
    • porywczy
    • odważny
    • przywiązany do tradycji szlacheckiej
    • zdolny do przebaczenia

    Klucznik w zamku Horeszków, dawny sługa Stolnika. Po śmierci pana przysiągł zemstę na Soplicach. Namawia Hrabiego do walki o zamek i podburza szlachtę do zajazdu. W bitwie walczy z Moskalami, a po niej przysięga, że Płut nikomu nic nie powie. Wysłuchuje spowiedzi Jacka i wybacza mu. Na końcu oddaje Zosi skarbczyk Stolnika.

    Charakterystyka: Gerwazy →

Drugoplanowi

Podkomorzy
Najstarszy rangą gość w Soplicowie, z żoną i córkami. Mówi o dawnych modach i rozstrzyga spory. Po bitwie przyjmuje szpadę Rykowa i ogłasza pardon, a w 1812 roku jako marszałek konfederacji ogłasza, że Jacek odzyskał cześć. Prowadzi poloneza z Zosią. Rola w fabule: autorytet i rozjemca szlachty
Wojski
Stary szlachcic, który zna się na polowaniu jak nikt. Gra na rogu, opowiada o dawnych czasach i przygotowuje ucztę z wielkim serwisem. W bitwie przewraca sernicę na żołnierzy. Jego córka to Tekla Hreczeszanka. Rola w fabule: strażnik dawnych obyczajów, myśliwy i gawędziarz
Protazy
Protazy Baltazar Brzechalski, woźny dawnego trybunału, sługa Sędziego. Przenosi wieczerzę do zamku, czyta pozew w pustym domu Hrabiego, a w zamku spisuje obdukcję. Rola w fabule: sługa Sędziego, przeciwnik Gerwazego
Jankiel
Żyd, arendarz karczmy, patriota i muzyk. Na naradzie w Dobrzynie namawia do zgody. Na uczcie gra na cymbałach koncert o dziejach Polski. Rola w fabule: patriota i mistrz cymbałów
Maciek Dobrzyński
Siedemdziesięciodwuletni dawny konfederat barski, najbardziej szanowany szlachcic w Dobrzynie. Ma szablę zwaną Rózeczką. Gani szlachtę za kłótnie, a w 1812 roku przestrzega, że Polsce trzeba polskiego bohatera. Rola w fabule: głos rozsądku szlachty
Ryków
Kapitan rosyjski, który stoi na kwaterze w pobliżu. Lubi Polaków i ma wiele medali. W bitwie walczy po stronie Moskali, a po niej układa się z Sędzią i Robakiem. Rola w fabule: uczciwy przeciwnik z rosyjskiej armii
Płut
Major rosyjski, z pochodzenia Polak, który nazywał się Płutowicz. Bierze szlachtę do niewoli i żąda okupu. Napastuje Telimenę. Po bitwie znika bez śladu, a Gerwazy powtarza tylko: pro publico bono. Rola w fabule: wróg szlachty, zmoskwiczony Polak
Asesor
Właściciel charta Sokoła, który kłóci się z Rejentem. Na końcu zabiega o Teklę Hreczeszankę, córkę Wojskiego. Rola w fabule: uczestnik sporu o charty
Rejent
Rejent Bolesta, dawny adwokat, który lubi gesty. Właściciel charta Kusego. Na końcu zaręcza się z Telimeną. Rola w fabule: uczestnik sporu o charty
Stolnik
Dawny pan zamku, bogacz i zwolennik Konstytucji 3 maja. Odmówił Jackowi ręki córki. Zginął od strzału Jacka podczas oblężenia zamku przez Moskali. Rola w fabule: zmarły, którego śmierć jest źródłem sporu
Dąbrowski
Generał Henryk Dąbrowski, który przybywa do Soplicowa z wojskiem w 1812 roku. Na uczcie ogląda Scyzoryk Gerwazego, który Gerwazy oddaje potem w darze generałowi Kniaziewiczowi. Jankiel gra dla niego mazurka. Rola w fabule: postać historyczna, wódz wojsk polskich