Antygona, Sofokles: opracowanie lektury

Streszczenie

Po wojnie o tron Teb giną w pojedynku dwaj bracia, Eteokles i Polinik. Nowy władca Kreon każe pochować Eteoklesa, a ciało Polinika, który przyprowadził wrogów pod miasto, zostawić psom i ptakom. Antygona prosi siostrę Ismenę o pomoc, a gdy ta odmawia, sama posypuje ciało ziemią. Strażnicy łapią ją przy zwłokach. Antygona przed Kreonem mówi, że prawa bogów stoją wyżej niż jego rozkaz. Kreon skazuje ją na zamknięcie żywcem w skalnym grobie, choć jego syn Hajmon, narzeczony Antygony, prosi o łaskę. Ślepy wróżbita Tyrezjasz zapowiada Kreonowi śmierć w rodzinie. Kreon ustępuje: grzebie Polinika i idzie uwolnić Antygonę. W grobie zastaje ją martwą, a Hajmon na oczach ojca przebija się mieczem. Na wieść o śmierci syna zabija się także Eurydyka, żona Kreona. Kreon zostaje żywy, sam ze swoją winą.

• Streszczenie krótkie →
• Streszczenie szczegółowe →

Główni bohaterowie

• Antygonanieugięta i odważna, pobożna, wierna prawom bogów, kochająca rodzinę
• Kreonwładczy i pewny siebie, stawia państwo i prawo nad rodzinę, porywczy i podejrzliwy
• Ismenaostrożna i lękliwa, posłuszna władzy, kocha siostrę
• Hajmonkochający i wierny, rozsądny, mówi spokojnie, wrażliwy na głos miasta
• Tyrezjaszmądry i doświadczony, mówi prawdę bez lęku, dumny, nie znosi obelg

Motywy

Prawo boskie a prawo ludzkie

To główny konflikt tragedii.

Konflikt tragiczny

Antygona może posłuchać króla albo bogów.

Władza i jej granice

Kreon uważa, że państwo należy do władcy, a posłuszeństwo ratuje miasto przed nierządem.

Rodzina i miłość siostrzana

Antygona kocha obu braci tak samo i nie chce dzielić ich na wroga i przyjaciela.

Fatum i klątwa rodu

Nad dziećmi Edypa ciąży klątwa rodu Labdakidów.

Pycha i upór (hybris)

Kreon nie słucha nikogo i stawia swój rozkaz wyżej niż prawo bogów.

Śmierć i pogrzeb

Antygona mówi, że Hades żąda równych praw dla zmarłych, a Tyrezjasz, że ciało należy do bogów podziemnych.

Miłość

Hajmon kocha Antygonę i staje przeciw ojcu.

Człowiek i jego rozum

W pieśni chóru człowiek to największy z dziwów świata: zdobył morze, ziemię i zwierzęta, wymyślił mowę i prawa.

Bunt i posłuszeństwo

Antygona buntuje się przeciw władzy, która zakazuje czcić zmarłych.

Kobieta wobec władzy mężczyzn

Kreon kilka razy mówi, że nie da się pokonać kobiecie, a Hajmona nazywa sługą kobiety.

Wina i kara

Wszyscy bohaterowie płacą za swoje wybory.

Błędy, za które dostaniesz zero

• Błąd: Kreon zakazał pogrzebu Eteoklesa.

  Jak jest w lekturze: Kreon pochował Eteoklesa z czcią, a zakazał pogrzebu Polinika, który najechał Teby. (Całość)

• Błąd: Ismena pomogła Antygonie pochować brata.

  Jak jest w lekturze: Ismena odmówiła. Dopiero gdy Antygonę skazano, chciała wziąć na siebie część winy, ale siostra się nie zgodziła. (Całość)

• Błąd: Strażnicy złapali Antygonę, gdy pierwszy raz posypała ciało ziemią.

  Jak jest w lekturze: Za pierwszym razem sprawca zniknął bez śladu. Antygonę złapano, gdy wróciła do ciała, które strażnicy znów odkryli. (Całość)

• Błąd: Antygona jest córką Kreona.

  Jak jest w lekturze: Antygona jest córką Edypa. Kreon to jej wuj, a jej narzeczony Hajmon to syn Kreona. (Całość)

• Błąd: Antygonę ukamienowano albo stracono z rozkazu Kreona.

  Jak jest w lekturze: Kreon kazał zamknąć ją żywą w skalnym grobie. Antygona powiesiła się tam na chuście. (Całość)

• Błąd: Hajmona zabił ojciec.

  Jak jest w lekturze: Hajmon rzucił się z mieczem na Kreona, a gdy ten uskoczył, przebił się sam. (Całość)

• Błąd: Kreon najpierw uwolnił Antygonę, a potem pochował Polinika.

  Jak jest w lekturze: Najpierw pochowano szczątki Polinika, a dopiero potem poszli do grobu. Antygona już nie żyła. (Całość)

• Błąd: Eurydyka to narzeczona Hajmona.

  Jak jest w lekturze: Eurydyka to żona Kreona i matka Hajmona. Narzeczoną Hajmona była Antygona. (Całość)

• Błąd: Na końcu Kreon popełnia samobójstwo.

  Jak jest w lekturze: Kreon zostaje żywy. Błaga o śmierć, ale chór mówi mu, że nie ucieknie przeznaczeniu. (Całość)

• Błąd: Kreon do końca nie zmienia zdania.

  Jak jest w lekturze: Po przepowiedni Tyrezjasza Kreon ustępuje i sam idzie pochować Polinika i uwolnić Antygonę, ale jest za późno. (Całość)