Black Weeks −30% na wszystkie kursy
Dopasuj kurs −30% →

Potop: bohaterowie i ich charakterystyka

Główni bohaterowie

  • Andrzej Kmicic

    • porywczy i zuchwały
    • odważny do szaleństwa
    • wierny danemu słowu
    • pobożny
    • zdolny do skruchy i przemiany
    • pomysłowy w walce
    • zakochany w Oleńce

    Andrzej Kmicic to chorąży orszański, który na początku powieści jest hulaką i zabijaką. Jego kompania gorszy Laudę, a on sam w gniewie pali Wołmontowicze i porywa Oleńkę. Z ufności do hetmana przysięga mu na krucyfiks i długo nie widzi, że Radziwiłł zdradza. Gdy słyszy prawdę od Bogusława, porywa księcia, a potem pod nazwiskiem Babinicz odkupuje winy: ostrzega Jasną Górę, wysadza kolubrynę, ratuje króla, bije Bogusława pod Prostkami. Jego droga to wzór przemiany, w której odwaga zostaje ta sama, ale zmienia się sprawa, której służy.

    Charakterystyka: Andrzej Kmicic →

  • Oleńka Billewiczówna

    • dumna i stanowcza
    • pobożna
    • uczciwa i wymagająca
    • wierna ojczyźnie
    • kochająca mimo gniewu
    • zdolna przyznać się do winy

    Aleksandra Billewiczówna, zwana Oleńką, to wnuczka pułkownika Herakliusza Billewicza i dziedziczka Wodoktów. Kocha Kmicica, ale nie zgadza się na jego swawolę i odpycha go po pożarze Wołmontowicz. Gdy Kmicic staje przy Radziwille, nazywa go zdrajcą, bo ojczyznę stawia wyżej niż uczucie. W Taurogach odpiera zaloty Bogusława. Gdy słyszy list króla, rozumie, że skrzywdziła Kmicica, i w Wodoktach pada mu do kolan.

    Charakterystyka: Oleńka Billewiczówna →

  • Michał Wołodyjowski

    • mistrz szabli
    • prostolinijny i honorowy
    • wierny ojczyźnie i królowi
    • kochliwy
    • skromny
    • wielkoduszny wobec przeciwnika

    Pan Michał Wołodyjowski to pułkownik chorągwi laudańskiej. Pokonuje Kmicica w pojedynku pod Lubiczem i nie dobija go. Oświadcza się Oleńce, ale ona mu odmawia. W Kiejdanach rzuca buławę pod nogi Radziwiłła i trafia do niewoli. Potem walczy ze Szwedami, a na końcu przywozi na Laudę list króla i zaręcza się z Anusią Borzobohatą.

    Charakterystyka: Michał Wołodyjowski →

  • Jan Onufry Zagłoba

    • gawędziarz i chwalipięta
    • sprytny i pomysłowy
    • dowcipny
    • patriota
    • tchórzliwy w słowach, odważny w potrzebie

    Pan Zagłoba to stary szlachcic, przyjaciel Wołodyjowskiego i Skrzetuskiego. W Kiejdanach pierwszy krzyczy hetmanowi w oczy „zdrajca”. Wymyśla fortele, wmawia Rochowi Kowalskiemu, że jest jego wujem, i ratuje Kmicica przed rozstrzelaniem, bo czyta list hetmana. Na uczcie w Wodoktach wznosi toast za przyszłe pokolenia.

    Charakterystyka: Jan Onufry Zagłoba →

  • Janusz Radziwiłł

    • pyszny i ambitny
    • zdolny wódz
    • gwałtowny w gniewie
    • przebiegły
    • samotny w klęsce

    Janusz Radziwiłł, wojewoda wileński i hetman wielki litewski, zawiera w Kiejdanach ugodę ze Szwedami i oddaje się pod ich protekcję. Mówi o ratowaniu Litwy, ale marzy o władzy. Wykorzystuje przysięgę Kmicica. Opuszczony przez wojsko i przez Bogusława, umiera w oblężonym Tykocinie.

    Charakterystyka: Janusz Radziwiłł →

  • Bogusław Radziwiłł

    • cyniczny
    • zarozumiały
    • świetny szermierz i strzelec
    • podstępny
    • mściwy
    • obcy wobec kraju

    Książę Bogusław, koniuszy litewski i kuzyn hetmana, mówi otwarcie, że Rzeczpospolita to sukno, które trzeba rozerwać, a Radziwiłłom należy się kawałek. Porwany przez Kmicica, strzela mu w twarz i ucieka. Mści się kłamliwym listem do króla i więzi Oleńkę w Taurogach. Pod Prostkami przegrywa i trafia do niewoli Kmicica.

    Charakterystyka: Bogusław Radziwiłł →

  • Ksiądz Kordecki

    • spokojny i pogodny
    • niezłomny w wierze
    • mądry przywódca
    • łagodny wobec ludzi
    • nieustępliwy wobec wroga

    Ksiądz Kordecki, przeor klasztoru na Jasnej Górze, prowadzi obronę przed Szwedami generała Millera. Nie chce oddać klasztoru, choć wielu radzi ugodę. Dodaje otuchy obrońcom, zwodzi wroga rokowaniami i wierzy w opiekę Matki Bożej. Spowiada Kmicica i przyjmuje go do obrony.

    Charakterystyka: Ksiądz Kordecki →

  • Jan Kazimierz

    • pobożny
    • dobrotliwy i wdzięczny
    • zatroskany o kraj
    • skłonny przebaczać

    Król Polski, który na wieść o szwedzkim najeździe chroni się na Śląsku. Kmicic przynosi mu wieść o obronie Jasnej Góry, a potem ratuje mu życie w górach. Król wraca do kraju, we Lwowie składa uroczyste śluby, a na koniec pisze list, który przywraca Kmicicowi dobre imię.

    Charakterystyka: Jan Kazimierz →

Drugoplanowi

Soroka
Stary wachmistrz Kmicica, wierny mu w każdej doli. Wywozi rannego pułkownika z lasu i pilnuje go do końca powieści. Rola w fabule: wierny żołnierz Kmicica
Kiemlicze
Chciwy stary Kiemlicz i jego synowie, bliźniacy Kosma i Damian. Służą Kmicicowi jako Babiniczowi, ratują go ze stodoły Kuklinowskiego i walczą przy nim w obronie króla. Rola w fabule: pomocnicy Kmicica
Roch Kowalski
Olbrzymi, prostoduszny oficer Radziwiłła. Zagłoba wmawia mu, że jest jego wujem, i przeciąga go na stronę króla. Ginie w bitwie pod Warszawą: dopada Karola Gustawa, ale zanim zdąży ciąć, zastrzeliwuje go książę Bogusław. Wołodyjowski i Zagłoba domyślają się, że Roch zawahał się na widok Radziwiłła, bo Radziwiłłom służył od dziecka. Rola w fabule: „siostrzeniec” Zagłoby
Kuklinowski
Zdrajca w służbie szwedzkiej pod Jasną Górą. Namawia Kmicica do zdrady, a potem dostaje go od Millera i przypala ogniem w stodole. Rola w fabule: okrutny zdrajca
Miller
Szwedzki generał, który oblega klasztor jasnogórski i nie potrafi go zdobyć. Rola w fabule: wódz oblężenia Jasnej Góry
Wrzeszczowicz
Hrabia w szwedzkiej służbie, który namawia do zajęcia klasztoru dla jego skarbów. Rola w fabule: pomysłodawca napaści na Jasną Górę
Anusia Borzobohata
Wesoła i zalotna panna, która przyjaźni się z Oleńką w Taurogach i na końcu zostaje narzeczoną Wołodyjowskiego. Rola w fabule: przyjaciółka Oleńki
Tomasz Billewicz
Miecznik rosieński, stryj Oleńki i jej opiekun. Razem z nią trafia w ręce Radziwiłłów. Rola w fabule: opiekun Oleńki
Józwa Butrym
Groźny szlachcic laudański, który prowadzi pogoń za Kmicicem po spaleniu Wołmontowicz. Rola w fabule: głos szlachty laudańskiej
Kokosiński
Olbrzymi zawadiaka z blizną przez twarz, porucznik i przyjaciel Kmicica. Ginie z całą kompanią. Rola w fabule: przywódca kompanii
Jan Skrzetuski
Sławny rycerz, przyjaciel Wołodyjowskiego i Zagłoby. Trafia do niewoli w Kiejdanach i potem walczy ze Szwedami. Rola w fabule: rycerz wierny królowi
Sapieha
Wojewoda witebski, który staje przeciw Radziwiłłowi i dowodzi wojskiem litewskim wiernym królowi. Rola w fabule: wódz stronnictwa królewskiego
Czarniecki
Pan Stefan Czarniecki, wódz, który prowadzi wojnę podjazdową ze Szwedami i bije ich w wielu bitwach. Rola w fabule: wódz polski
Karol Gustaw
Król szwedzki, który najeżdża Rzeczpospolitą i chce ją sobie podporządkować. Rola w fabule: najeźdźca