Black Weeks −30% na wszystkie kursy
Dopasuj kurs −30% →

Syzyfowe prace, Stefan Żeromski: opracowanie lektury

O lekturze

Na egzaminie
E8
Czytasz
we fragmentach
Rodzaj
Powieść o dojrzewaniu

„Syzyfowe prace” Stefana Żeromskiego to powieść o dorastaniu Marcina Borowicza w szkołach zaboru rosyjskiego. Powieść ukazywała się w 1897 roku w krakowskiej „Nowej Reformie”, a rok później wyszła jako książka we Lwowie. Żeromski wydał ją pod pseudonimem Maurycy Zych. Marcin zaczyna naukę w wiejskiej szkole w Owczarach, potem uczy się w gimnazjum w Klerykowie. Szkoła ma zrobić z polskich chłopców posłusznych poddanych cara. Przez kilka lat Marcin ulega tej presji: chodzi do rosyjskiego teatru i bywa u inspektora Zabielskiego. Przełom przynosi lekcja, na której Bernard Zygier recytuje po polsku „Redutę Ordona” Mickiewicza. Od tej chwili Marcin czyta zakazane polskie książki razem z przyjaciółmi, wśród nich z Andrzejem Radkiem, synem fornala. Tytuł odwołuje się do mitu o Syzyfie: wysiłek rusyfikatorów okazuje się daremny.

Streszczenie

Marcin Borowicz przechodzi kolejne etapy edukacji podporządkowanej rusyfikacji. Przez pewien czas ulega wpływom szkoły. Równolegle Andrzej Radek walczy z biedą i uprzedzeniami wobec chłopskiego pochodzenia. Recytacja Reduty Ordona przez Zygiera pobudza polską świadomość uczniów i rozpoczyna ich świadomy opór kulturowy.

Główni bohaterowie

  • Marcin Borowiczwrażliwy i przywiązany do matki, zdolny, ale w młodszych klasach leniwy, podatny na wpływy szkoły i kolegów
  • Andrzej Radekuparty i pracowity, dumny, biedny, ale nieustępliwy
  • Bernard Zygierodważny, spokojny i opanowany, dumny z polskości
Wszyscy bohaterowie →

Motywy

Rusyfikacja
Szkoła ma odebrać dzieciom polski język i pamięć.
Syzyfowy trud zaborców
Zakaz czytania polskich książek tylko wzmaga ciekawość uczniów.
Dojrzewanie
Marcin przechodzi drogę od przestraszonego ośmiolatka przez szkolnego karierowicza do młodego człowieka, który rozumie, kim jest.
Matka
Matka jest dla Marcina pierwszym oparciem.
Szkoła i nauczyciele
Nauczyciele są różni: Majewski donosi, Leim karze surowo, Sztetter boi się o posadę, Kostriulew kłamie o Polsce, a ksiądz Wargulski ma odwagę się sprzeciwić.
Przyjaźń i koleżeństwo
Uczniowie wspierają się, ale też potrafią się zdradzić.
Pierwsza miłość
Uczucie Marcina do Biruty jest nieśmiałe i nieme: spotkania przy źródle to tylko spojrzenia.
Bieda i awans przez naukę
Radek, syn fornala, zdobywa wykształcenie uporem.
Siła literatury
Książki zmieniają Marcina.
Pamięć o powstaniu
Powstanie wraca w opowieści Nogi o zabitym powstańcu, w goryczy ojca Marcina i w wierszu recytowanym przez Zygiera.
Wszystkie motywy →

Krzyżówka

Kliknij kratkę albo hasło i wpisz odpowiedź. Postęp zapisuje się w tej przeglądarce.

2 poziomo: Ubogi chłopski syn, który z trudem zdobywa wykształcenie.

Poziomo

Pionowo

Krzyżówka do druku

Podaj e-mail, a plik PDF z krzyżówką pobierze się od razu. Rozwiązanie jest na osobnej stronie.

Administratorem danych jest Edubite Sp. z o.o. Cel, czas i Twoje prawa opisuje polityka prywatności.