Black Weeks −30% na wszystkie kursy
Dopasuj kurs −30% →

Syzyfowe prace: bohaterowie i ich charakterystyka

Główni bohaterowie

  • Marcin Borowicz

    • wrażliwy i przywiązany do matki
    • zdolny, ale w młodszych klasach leniwy
    • podatny na wpływy szkoły i kolegów
    • ambitny
    • zdolny do odwagi i do zdrady kolegi
    • z czasem świadomy Polak

    Syn zubożałego szlachcica z Gawronek, który brał udział w powstaniu. Uczy się najpierw w Owczarach, potem w gimnazjum w Klerykowie. Przez kilka lat ulega rusyfikacji: chodzi do rosyjskiego teatru, bywa u inspektora, a w sprawie Waleckiego ratuje klasę kosztem kolegi. Recytacja Zygiera i polskie książki czytane u Gontali budzą w nim polskość. Pomaga Radkowi, a pod koniec nauki przeżywa pierwszą miłość do Anny Stogowskiej.

    Charakterystyka: Marcin Borowicz →

  • Andrzej Radek

    • uparty i pracowity
    • dumny
    • biedny, ale nieustępliwy
    • porywczy, gdy ktoś go poniża
    • wierny przyjaciel

    Syn biednego fornala z Pajęczyna Dolnego. Uczył się dzięki Paluszkiewiczowi, a po jego śmierci sam przychodzi pieszo do Klerykowa. W gimnazjum utrzymuje się z korepetycji u Płoniewiczów i znosi drwiny kolegów. Przynosi na spotkania u Gontali zakazane polskie książki. W ostatniej scenie podaje rękę płaczącemu Marcinowi.

    Charakterystyka: Andrzej Radek →

  • Bernard Zygier

    • odważny
    • spokojny i opanowany
    • dumny z polskości
    • drwiący wobec władz szkoły

    Uczeń wydalony z gimnazjum w Warszawie, przyjęty do klasy siódmej w Klerykowie. Mieszka u Kostriulewa i jest pilnie śledzony. Na lekcji Sztettera recytuje po polsku wiersz Mickiewicza, co staje się przełomem dla Marcina i całej klasy. Przyjaźni się z Radkiem.

    Charakterystyka: Bernard Zygier →

Drugoplanowi

Walenty Borowicz
Ojciec Marcina, właściciel podupadającego folwarku w Gawronkach. Po powstaniu jest zgorzkniały. Rola w fabule: ojciec Marcina
Borowiczowa
Matka Marcina. Bardzo kocha jedynaka i dba o jego naukę. Umiera w wakacje po klasie wstępnej, zanim Marcin zacznie pierwszą klasę. Rola w fabule: matka Marcina
Ferdynand Wiechowski
Nauczyciel w Owczarach. Uczy dzieci rosyjskiego, bo tego żąda władza, i boi się o posadę. Rola w fabule: pierwszy nauczyciel Marcina
Piotr Nikołajewicz Jaczmieniew
Kierownik dyrekcji naukowej trzech guberni. Wykształcony ludowiec, który chce zrusyfikować dzieci przez szkołę. Rola w fabule: dyrektor wizytujący szkołę w Owczarach
Majewski
Nauczyciel w gimnazjum klerykowskim. Daje płatne lekcje kandydatom, przeszedł na prawosławie i szpieguje uczniów. Rola w fabule: nauczyciel i donosiciel
Przepiórkowska
Właścicielka stancji w Wygwizdowie, dawna znajoma matki Marcina. Rola w fabule: gospodyni stancji Marcina
ksiądz Wargulski
Ksiądz w gimnazjum, egzaminuje kandydatów z religii. Spokojnie odmawia inspektorowi i broni śpiewu hymnu carskiego po polsku w kościele. Rola w fabule: ksiądz w gimnazjum
Szwarc
Kolega Marcina ze stancji, zwany „Bułą”. Razem z Marcinem strzela z pistoletu w parku. Rola w fabule: kolega ze stancji
Gumowicz
Syn biednej akuszerki, drugi rok w klasie wstępnej. Majewski wystawia go na pośmiewisko. Rola w fabule: wyśmiewany uczeń
Rudolf Leim
Nauczyciel łaciny pochodzenia niemieckiego, zwany „Klejem”. W szkole karze za polski, w domu mówi po polsku. Rola w fabule: nauczyciel łaciny
Sztetter
Nauczyciel języka polskiego, przedmiotu nieobowiązkowego. Wykształcony, ale zastraszony i bojący się o posadę. Rola w fabule: polonista
Szymon Noga
Stary strzelec w Gawronkach. Opowiada Marcinowi historię powstańca zabitego przez Moskali. Rola w fabule: strzelec, towarzysz polowań
Kriestoobriadnikow
Nowy dyrektor gimnazjum. Wydala uczniów i pilnuje odpolszczenia szkoły. Rola w fabule: dyrektor gimnazjum
Zabielskij
Nowy inspektor, który uczy rosyjskiego. Zaprasza Marcina do domu i chce zrobić z niego wzorowego ucznia po rosyjsku. Rola w fabule: inspektor gimnazjum
Paluszkiewicz
Ubogi nauczyciel paniczów, zwany Kawką od ciągłego kaszlu. Uczy Radka, posyła go do progimnazjum w Pyrzogłowach i przed śmiercią zostawia pieniądze na jego stancję. Rola w fabule: opiekun Radka
Tomasz Walecki
Zdolny, niski uczeń, zwany „Figą”. Jako katolik protestuje przeciw oszczerstwom Kostriulewa. Rola w fabule: kolega z klasy
Kostriulew
Nauczyciel historii i rusyfikator. Na lekcjach wyszydza Polskę i Kościół. Rola w fabule: nauczyciel historii
Marian Gontala
Ósmoklasista, syn drobnego urzędnika. W jego stancyjce na strychu uczniowie czytają polskie książki. Rola w fabule: gospodarz górki
Anna Stogowska
Uczennica gimnazjum żeńskiego, córka lekarza wojskowego i Rosjanki, która stała się Polką. Pierwsza miłość Marcina. Rola w fabule: ukochana Marcina
Somonowicz
Stary znajomy pani Przepiórkowskiej, codziennie przychodzi do niej na kawę. Wspomina czasy księcia Lubeckiego i potępia powstanie. Rola w fabule: stały gość pani Przepiórkowskiej
Szlama Goldbaum
Prymus klasy, Żyd. Na pytanie o bunt mówi, że jest starozakonny i nie ma z tym nic wspólnego. Rola w fabule: prymus klasy