Black Weeks −30% na wszystkie kursy
Dopasuj kurs −30% →

Proszę państwa do gazu, Tadeusz Borowski: opracowanie lektury

O lekturze

Na egzaminie
Matura PP, Matura PR
Czytasz
w całości
Rodzaj
opowiadanie
Epoka
Literatura wojny i okupacji, 1939–1945 →
Wydanie
1946

Tę lekturę czytasz w całości, więc na maturze obowiązuje przy niej błąd kardynalny. Pomyłka w faktach może dać 0 punktów za całe wypracowanie.

„Proszę państwa do gazu” Tadeusza Borowskiego to opowiadanie o jednym dniu i jednej nocy na rampie obozu w Oświęcimiu. Narrator, więzień z Polski, idzie z komandem zwanym Kanadą rozładować transport Żydów z Sosnowca i Będzina. Więźniowie z Kanady odbierają przybyłym bagaże, a ludzie trafiają na ciężarówki do komory gazowej. W zamian komando ma jedzenie, ubrania i złoto z transportów. Narrator mówi o tym spokojnie, bez komentarza, a jednocześnie widzi, że sam staje się częścią tej maszyny: czuje złość na ofiary, a nie na katów. Tytuł brzmi jak uprzejme zaproszenie, a nazywa śmierć. Na maturze opowiadanie obowiązuje w całości, więc pomyłka w tym, kim jest narrator, kto pracuje na rampie i co dzieje się z ludźmi z transportu, może dać zero punktów za wypracowanie.

Streszczenie

Upalne lato w obozie. Od kilku dni nie ma transportów, a więźniowie z komanda Kanada martwią się, że nie będą mieli z czego żyć. Narrator, więzień z Polski, je z Francuzem Henrim paczki z domu. Nagle blokowy woła Kanadę: idzie transport. Henri zabiera narratora na rampę. Przyjeżdża pociąg z Żydami z Sosnowca i Będzina. Więźniowie wyrywają przybyłym bagaże, a ciężarówki wiozą ludzi do komory gazowej; tylko młodzi i zdrowi idą do obozu. Narrator widzi matkę, która wypiera się dziecka, dziewczynę, która sama odgaduje prawdę, i starca, który chce mówić z komendantem. Czuje złość na ofiary, wymiotuje i chowa się pod szynami. Do nocy przyjeżdżają kolejne pociągi. Esesman z notatnikiem liczy piętnaście tysięcy. Nad ranem Kanada wraca do obozu objuczona jedzeniem i złotem, a z krematoriów płynie dym.

Główni bohaterowie

  • Narratorwięzień z Polski, który dostaje paczki z domu, przystosowany do obozu, mówi o nim spokojnie, zgryźliwy i ironiczny w rozmowie
  • Henridoświadczony pracownik rampy, praktyczny i obrotny, handluje z wartownikiem, opiekuńczy wobec narratora
  • marsylczykżyje z transportów, otwarcie mówi o zależności obozu od zagłady, komunista i rentier
Wszyscy bohaterowie →

Motywy

Człowiek zlagrowany
Narrator i jego koledzy przystosowali się do obozu tak, że zagłada stała się pracą.
Odwrócone wartości
Na rampie kłamstwo jest litością: prawo obozu każe oszukiwać idących na śmierć do końca.
Matka i dziecko
Strach odbiera ludziom najsilniejsze więzi.
Zagłada jak praca fabryki
Wszystko ma swój rytm i liczbę: sześćdziesięciu na auto, szesnaście aut to tysiąc, kreska w notatniku za każdy samochód.
Jedzenie i głód
Opowiadanie zaczyna się od posiłku z paczek, a kończy łupem z transportu: chlebem, marmoladą i szynkami.
Kłamstwo i pozór
Zagłada udaje porządek i uprzejmość.
Bóg w obozie
Rabin modli się na pryczy, a więźniowie drwią z niego.
Godność wobec śmierci
Kilku ludzi z transportu zachowuje godność.
Złoto i rabunek
Kanada ma ukryte brylanty i monety z całej Europy.
Przyroda obojętna na zbrodnię
Wokół rampy jest zieleń drzew, dzwon z kościółka i gwiaździsty wieczór.
Wszystkie motywy →

Błędy, za które dostaniesz zero

  • Błąd: Narrator jest esesmanem, który pilnuje transportu.

    Jak jest w lekturze: Narrator jest więźniem z Polski, który pracuje na rampie w komandzie Kanada. (Całość)

  • Błąd: Kanada to kraj, do którego wywożono więźniów.

    Jak jest w lekturze: Kanada to obozowe komando, które rozładowuje transporty i przejmuje rzeczy przybyłych. (Całość)

  • Błąd: Transport przyjeżdża z Warszawy, z rodzinnego miasta narratora.

    Jak jest w lekturze: Ludzie z transportu mówią, że są z Sosnowca i Będzina. Z Warszawy narrator dostaje tylko paczki. (Całość)

  • Błąd: Wszyscy z transportu idą prosto do gazu, nikt nie trafia do obozu.

    Jak jest w lekturze: Młodzi i zdrowi idą do obozu, choć narrator mówi, że gaz ich nie minie. Reszta jedzie autami do krematorium. (Całość)

  • Błąd: Młoda matka chroni dziecko i razem z nim idzie do gazu.

    Jak jest w lekturze: Matka ucieka od dziecka i krzyczy, że to nie jej. Andrej wrzuca ją na auto razem z dzieckiem. (Całość)

  • Błąd: Narrator mówi dziewczynie, że jadą do komory gazowej.

    Jak jest w lekturze: Narrator milczy. Dziewczyna sama mówi, że już wie, i idzie do auta. (Całość)

  • Błąd: Henri to Polak z Warszawy, kolega narratora z domu.

    Jak jest w lekturze: Henri to Francuz; marzy o winie z Francji i mówi o transportach spod Paryża. (Całość)

  • Błąd: Więźniowie z Kanady buntują się i odmawiają pracy na rampie.

    Jak jest w lekturze: Więźniowie pracują do końca. Narrator mówi Henriemu, że nie da rady, ale w nocy znów jest przy wagonach, potem wymiotuje i chowa się pod szyny. (Całość)

  • Błąd: Karetka Czerwonego Krzyża zabiera chorych do szpitala.

    Jak jest w lekturze: Karetką Czerwonego Krzyża wozi się gaz, którym trują ludzi. (Całość)

  • Błąd: Opowiadanie kończy się wyzwoleniem obozu.

    Jak jest w lekturze: Opowiadanie kończy się powrotem Kanady do obozu o świcie, dymem z krematoriów i śpiewem przechodzącego oddziału SS. (Całość)

Krzyżówka

Kliknij kratkę albo hasło i wpisz odpowiedź. Postęp zapisuje się w tej przeglądarce.

1 poziomo: Miała taki sam zegarek jak dziewczyna

Poziomo

Pionowo

Krzyżówka do druku

Podaj e-mail, a plik PDF z krzyżówką pobierze się od razu. Rozwiązanie jest na osobnej stronie.

Administratorem danych jest Edubite Sp. z o.o. Cel, czas i Twoje prawa opisuje polityka prywatności.