Black Weeks −30% na wszystkie kursy
Dopasuj kurs −30% →

Skąpiec: bohaterowie i ich charakterystyka

Główni bohaterowie

  • Harpagon

    • chorobliwie skąpy
    • podejrzliwy wobec wszystkich
    • lichwiarz bez litości
    • zazdrosny o syna
    • łasy na pochlebstwa
    • despotyczny ojciec
    • komiczny w rozpaczy
    • niezdolny do przemiany

    Harpagon to bogaty wdowiec, ojciec Kleanta i Elizy. Zakopał w ogrodzie dziesięć tysięcy talarów w złocie i wciąż boi się, że ktoś je odkryje. Każdego podejrzewa o kradzież, nawet własne dzieci. Pożycza na lichwiarski procent, służbę i konie trzyma o głodzie, a przed gośćmi liczy każdą butelkę. W wieku sześćdziesięciu lat chce poślubić młodą Mariannę, w której kocha się jego syn. Córkę chce wydać za Anzelma, bo ten weźmie ją bez posagu. Łatwo go zjednać pochwałą, ale nie da się z niego wydobyć pieniędzy. Po kradzieży szkatułki nazywa złoto swoim przyjacielem i grozi, że się powiesi. Na końcu zgadza się na śluby, gdy odzyskuje szkatułkę, a Anzelm obiecuje pokryć wszystkie koszty. Odchodzi, by uściskać szkatułkę.

    Charakterystyka: Harpagon →

  • Kleant

    • zakochany i porywczy
    • rozrzutny
    • szczery wobec ojca
    • dowcipny i przebiegły
    • zbuntowany przeciw skąpstwu
    • wierny Mariannie

    Kleant to syn Harpagona. Kocha Mariannę, ubogą dziewczynę, i chciałby jej pomagać, ale przez skąpstwo ojca zadłuża się i gra w karty. Szuka pożyczki u lichwiarza i odkrywa, że to jego ojciec. Kiedy ojciec ogłasza, że sam poślubi Mariannę, Kleant rywalizuje z nim jawnie. Wyznaje jej miłość pod pozorem grzeczności i każe jej zatrzymać diament ojca. Mówi, że w miłości dzieci nie muszą ustępować rodzicom. Ojciec go przeklina i wydziedzicza. Kleant odzyskuje Mariannę dzięki szkatułce, którą ukradł Strzałka: oddaje ją ojcu w zamian za zgodę na ślub.

    Charakterystyka: Kleant →

  • Eliza

    • wrażliwa i lękliwa
    • wierna Waleremu
    • wdzięczna za ocalenie
    • stanowcza wobec ojca
    • dobra siostra

    Eliza to córka Harpagona. Walery uratował ją z fal, a ona potajemnie dała mu słowo. Boi się gniewu ojca i sądu świata. Kiedy ojciec chce ją wydać za Anzelma, odpowiada, że raczej się zabije. Wspiera brata i Mariannę. Gdy wszystko wychodzi na jaw, na kolanach prosi ojca o litość i przypomina, że Walery ocalił jej życie. Na końcu wychodzi za Walerego.

    Charakterystyka: Eliza →

  • Walery

    • zakochany i oddany
    • przebiegły
    • pochlebca z wyboru
    • dumny ze swego pochodzenia
    • odważny

    Walery uratował Elizę z fal i dla niej ukrywa swój stan i nazwisko. Został rządcą w domu Harpagona i zdobywa jego zaufanie pochlebstwem. Mówi, że winni są ci, którzy domagają się pochlebstwa, a nie pochlebcy. Przy Harpagonie przytakuje słowom „bez posagu”, a Elizie radzi pozorną uległość. Bije Jakuba, który się na nim mści i oskarża go o kradzież. Przyznaje się wtedy do „skarbu”, ale myśli o Elizie. Okazuje się synem don Tomasza d'Alburci z Neapolu, który jako siedmioletnie dziecko ocalał z rozbicia statku.

    Charakterystyka: Walery →

  • Marianna

    • łagodna
    • czuła córka
    • szczera
    • zależna od matki
    • zakochana w Kleancie

    Marianna mieszka z chorą matką w ubóstwie. Kocha ją Kleant, a Harpagon chce ją poślubić. Marianna boi się spotkania ze starym skąpcem i nazywa go po cichu wstrętnym człowiekiem. Rozpoznaje w Kleancie młodego wielbiciela, który ją odwiedzał. Nie chce działać wbrew matce. W ostatnim akcie okazuje się córką Anzelma i siostrą Walerego. Razem z matką była dziesięć lat w niewoli u korsarzy. Wychodzi za Kleanta.

    Charakterystyka: Marianna →

  • Frozyna

    • sprytna swatka
    • pochlebczyni
    • chciwa zarobku
    • obrotna
    • ostatecznie życzliwa zakochanym

    Frozyna to pośredniczka, która żyje ze swatania i przysług. Dla Harpagona swata Mariannę. Pochlebia mu, że wygląda młodo, a Marianna kocha tylko starców. Wylicza, że dziewczyna wniesie mu w posagu oszczędność. Prosi go o pieniądze na proces, ale skąpiec udaje, że nie słyszy. Po wszystkim przeklina go za plecami. Potem pomaga zakochanym i wymyśla plan z fałszywą markizą.

    Charakterystyka: Frozyna →

  • Jakub

    • szczery do bólu
    • przywiązany do koni
    • mściwy
    • zabawny
    • sprytny w gadaniu

    Jakub służy Harpagonowi jako kucharz i stangret. Na kolację chce pieniędzy, a o zagłodzone konie dba bardziej niż o siebie. Na prośbę pana mówi mu prawdę: całe miasto śmieje się z jego skąpstwa. Dostaje za to kije, a zaraz potem bije go Walery. Jakub wyrzeka się szczerości. Godzi na chwilę ojca z synem, przekręcając ich słowa. W akcie V mści się na Walerym i oskarża go o kradzież szkatułki. Na końcu skarży się, że za prawdę go biją, a za kłamstwo chcą wieszać.

    Charakterystyka: Jakub →

Drugoplanowi

Strzałka
Służący Kleanta. Harpagon go wygania i obszukuje. Załatwia dla Kleanta pożyczkę i mówi, że skąpstwo starca budzi w nim pokusę kradzieży. W akcie IV wynosi z ogrodu szkatułkę ze złotem. Rola w fabule: złodziej szkatułki
Anzelm
Zamożny szlachcic, który według Harpagona ma nie więcej niż pięćdziesiąt lat. Harpagon chce mu oddać Elizę bez posagu. Okazuje się don Tomaszem d'Alburci z Neapolu, ojcem Walerego i Marianny. Nie chce żony wbrew jej woli i płaci za oba wesela. Rola w fabule: ojciec odnalezionych dzieci
Simon
Faktor, czyli pośrednik w pożyczkach. Prowadzi do Harpagona dłużnika, nie wiedząc, że to jego syn. Ucieka, gdy ojciec i syn się poznają. Rola w fabule: pośrednik lichwiarza
Pani Claude
Gospodyni Harpagona. Ma sprzątać, ale nie ścierać za mocno, i pilnować butelek. Według Walerego wie o jego zaręczynach z Elizą i może je poświadczyć. Rola w fabule: gospodyni
Ździebełko
Lokaj Harpagona. Ma poplamiony olejem kaftan, więc zasłania plamę kapeluszem. Oznajmia, że ktoś przyniósł panu pieniądze. Rola w fabule: lokaj
Szczygiełek
Lokaj Harpagona w podartych spodniach. Ma się trzymać przy ścianie. Przewraca pana, gdy przybiega z wieścią o niepodkutych koniach. Rola w fabule: lokaj
Komisarz
Urzędnik, który prowadzi śledztwo w sprawie kradzieży. Chwali się, że posłał na szubienicę wielu złodziei. Na końcu domaga się zapłaty za protokół. Rola w fabule: śledczy