🎉 Przekroczyliśmy 64 000 kursantów. ⭐ Ocena 4,6 w aplikacjach Gryzie.

Wnętrze wiejskiej izby pod Krakowem nocą: błękitne ściany, święte obrazy, okrągły stół ze świecznikami.

Wesele, Stanisław Wyspiański: opracowanie lektury

O lekturze

Na egzaminie
Matura PP, Matura PR
Czytasz
w całości
Rodzaj
dramat symboliczny, dramat narodowy
Epoka
Młoda Polska, 1890–1918 →
Wydanie
1901

Tę lekturę czytasz w całości, więc na maturze obowiązuje przy niej błąd kardynalny. Pomyłka w faktach może dać 0 punktów za całe wypracowanie.

„Wesele” Stanisława Wyspiańskiego to najważniejszy dramat Młodej Polski. Wystawiono go po raz pierwszy w Krakowie w 1901 roku i od razu stał się sensacją, bo widzowie rozpoznali w bohaterach prawdziwych ludzi. Punktem wyjścia było wesele poety Lucjana Rydla z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną. Akcja dzieje się w jedną listopadową noc w wiejskiej chacie pod Krakowem, w izbie obok sali, gdzie trwa zabawa. Dramat ma trzy akty. Akt I jest realistyczny: goście z miasta i chłopi rozmawiają o polityce, miłości i wsi. W akcie II przychodzą zjawy, zaproszone razem z Chochołem. Każda pokazuje bohaterowi jego własne lęki i marzenia. Wernyhora zostawia Gospodarzowi złoty róg, który ma zwołać lud do czynu. W akcie III wszyscy czekają na znak, ale Jasiek gubi róg, a Chochoł wprawia weselników w senny taniec. Na maturze lektura obowiązuje w całości, więc pomyłka w tym, komu ukazuje się zjawa albo kto zgubił róg, może dać zero punktów za wypracowanie.

Streszczenie

W listopadową noc w wiejskiej chacie pod Krakowem trwa wesele. Pan Młody, poeta z miasta, żeni się z chłopką, Panną Młodą. Do izby obok sali tanecznej wchodzą po kolei goście: Dziennikarz, Poeta, Radczyni, panny z miasta, Ksiądz, Żyd z córką Rachelą, a także chłopi, Czepiec, Ojciec i drużbowie. Rozmawiają o polityce, o miłości i o tym, czy panowie i chłopi mogą się naprawdę porozumieć. Wspomnienie rzezi z 1846 roku pokazuje, że dawne krzywdy nie zniknęły.

Główni bohaterowie

  • Portret Pana Młodego: młody mężczyzna z miasta w chłopskiej sukmanie, z odkrytą głową, rozmarzony.Pan Młodyzakochany i rozmarzony, zachwycony wsią i chłopską urodą, gadatliwy, mówi więcej, niż robi
  • Portret Panny Młodej: młoda wiejska dziewczyna w koronie ze świecidełek, w gorsecie i z warkoczami ze wstążkami.Panna Młodaprosta i szczera, rozsądna, twardo stąpa po ziemi, zazdrosna o męża
  • Portret Gospodarza: mężczyzna w średnim wieku w wiejskiej izbie, za nim na ścianie skrzyżowane szable.Gospodarzgościnny i serdeczny, wierzy w siłę chłopów, łatwo się zapala
  • Portret Poety: elegancki młody mężczyzna z miasta, zamyślony, z lekko ironicznym spojrzeniem.Poetakobieciarz, flirtuje z pannami, znudzony i zblazowany, marzy o wielkim dziele
  • Portret Dziennikarza: mężczyzna w średnim wieku we fraku, z gazetą, ze sceptycznym wyrazem twarzy.Dziennikarzsceptyk, w nic nie wierzy, zmęczony polityką, krytykuje rodaków
  • Portret Czepca: krzepki wiejski gospodarz w kożuchu, z kosą postawioną na sztorc.Czepiecdumny ze swojego stanu, porywczy i skory do bitki, ciekawy świata i polityki
  • Portret Jaśka: młody wiejski drużba w czapce z pawim piórem, ze sznurem na szyi.Jasiekwesoły i chętny do tańca, próżny, lubi pawie pióra, posłuszny Gospodarzowi
Wszyscy bohaterowie →

Motywy

Chłopi i inteligencja
Wesele łączy panów z miasta i chłopów, ale tylko na jedną noc.
Chłopomania
Pan Młody chodzi boso, nosi chłopski strój i żeni się z chłopką.
Pamięć rzezi galicyjskiej
Rzeź z 1846 roku wraca w rozmowach i w zjawie Upiora.
Złoty róg
Róg od Wernyhory ma zwołać naród do czynu.
Pawie pióra i czapka
Pawie pióra to próżność i prywatny interes.
Złota podkowa
Podkowa zgubiona przez konia Wernyhory to znak szczęścia.
Chochoł i chocholi taniec
Chochoł chroni na zimę krzew róży, który na wiosnę zakwitnie.
Zjawy jako lęki i marzenia
Każda zjawa przychodzi do kogoś, kto o niej myśli.
Polska w sercu
Panna Młoda śni, że diabły wiozą ją karetą do Polski, i pyta, gdzie ta Polska jest.
Poezja i czyn
Poeta marzy o wielkim dramacie i czuje się pognębiony przez pospolitość.
Taniec
Taniec trwa przez cały dramat.
Sen i jawa
Noc weselna miesza jawę ze snem i z pijaństwem.
Wszystkie motywy →

Błędy, za które dostaniesz zero

  • Błąd: Złoty róg zgubił Gospodarz.

    Jak jest w lekturze: Gospodarz dostał róg od Wernyhory i oddał go Jaśkowi. Zgubił go Jasiek, gdy schylał się po czapkę z pawim piórem. (Akt III, Scena 35)

  • Błąd: Jasiek zadął w złoty róg i chłopi ruszyli do powstania.

    Jak jest w lekturze: Jasiek wraca bez rogu, ostał mu się tylko sznur. Nikt nie rusza, a weselnicy tańczą w chocholim tańcu. (Akt III, Scena 37)

  • Błąd: Wernyhora ukazuje się Panu Młodemu albo Poecie.

    Jak jest w lekturze: Wernyhora przyjeżdża do Gospodarza. Panu Młodemu ukazuje się Hetman, a Poecie Rycerz. (Akt II, Scena 24)

  • Błąd: Upiór Szeli ukazuje się Gospodarzowi.

    Jak jest w lekturze: Upiór Szeli ukazuje się Dziadowi, który pamięta rzeź z 1846 roku. (Akt II, Scena 15)

  • Błąd: Stańczyk ukazuje się Poecie.

    Jak jest w lekturze: Stańczyk ukazuje się Dziennikarzowi i daje mu błazeńską laskę. (Akt II, Scena 7)

  • Błąd: Chochoł to duch zmarłego chłopa.

    Jak jest w lekturze: Chochoł to słomiane okrycie krzewu róży w sadzie. Na wesele zaprasza go żartem Pan Młody, za radą Racheli i Poety. (Akt I, Scena 38)

  • Błąd: Rachela to siostra Panny Młodej.

    Jak jest w lekturze: Rachela to córka Żyda, karczmarza. Siostrami Panny Młodej są Gospodyni i Marysia. (Akt I, Scena 18)

  • Błąd: Ślub Pana Młodego i Panny Młodej odbywa się w akcie III.

    Jak jest w lekturze: Ślub był rano w kościele, przed akcją dramatu. Na scenie trwa już wesele. (Akt I, Scena 11)

  • Błąd: Gospodarz pokazuje złotą podkowę całej wsi.

    Jak jest w lekturze: Gospodarz najpierw chce ją pokazać ludziom, ale Gospodyni przekonuje go, żeby schować podkowę do skrzyni, bo szczęście swoje się szanuje. (Akt II, Scena 29)