🎉 Przekroczyliśmy 64 000 kursantów. ⭐ Ocena 4,6 w aplikacjach Gryzie.
Wesele: bohaterowie i ich charakterystyka
Główni bohaterowie
Pan Młody
- zakochany i rozmarzony
- zachwycony wsią i chłopską urodą
- gadatliwy, mówi więcej, niż robi
- ucieka od trudnych wspomnień
- boi się prozy życia
- marzy o spokojnym domu
Pan Młody to poeta z miasta, który żeni się z chłopką. Mówi, że w mieście żył w cieśni, wśród szarych murów, a na wsi znalazł żywą urodę i zdrowie. Wciąż pyta żonę, czy go kocha, i zachwyca się jej koroną i gorsetem jak obrazkiem. Kocha lud, ale widzi go jak poeta, a nie zna jego pracy. Wie o rzezi z 1846 roku, bo chłopi zabili mu dziadka, ale woli o tym nie myśleć. W nocy ukazuje mu się Hetman, zdrajca, który drwi z jego ślubu z chłopką. Nad ranem Pan Młody marzy o cichym kącie z jabłoniami, a ostra kosa Czepca budzi w nim tylko ciekawość. Pierwowzorem był poeta Lucjan Rydel, którego wesele z Jadwigą Mikołajczykówną dało początek dramatowi.
Panna Młoda
- prosta i szczera
- rozsądna, twardo stąpa po ziemi
- zazdrosna o męża
- kocha taniec i zabawę
- nie rozumie mowy poetów
Panna Młoda, którą Pan Młody nazywa Jagusią albo Jagą, to chłopka z bronowickiej rodziny i siostra Gospodyni oraz Marysi. Na zachwyty męża odpowiada krótko i praktycznie: chciał wesela, to ma wesele. Ciasne buty jej przeszkadzają, ale boso tańczyć nie wypada. Gdy Radczyni pyta, o czym będzie rozmawiać z wykształconym mężem, odpowiada, że po co gadać, jak nie ma nic do powiedzenia. To ona razem z mężem zaprasza Chochoła na wesele. Nad ranem opowiada Poecie sen o karecie, która wiozła ją do Polski. Poeta pokazuje jej, że Polska bije w jej sercu.
Gospodarz
- gościnny i serdeczny
- wierzy w siłę chłopów
- łatwo się zapala
- zapomina, co obiecał
- nie umie przewodzić
Gospodarz to szlachcic i artysta z miasta, który od dziesięciu lat mieszka na wsi i ożenił się z chłopką. Wesele odbywa się w jego chacie. Broni chłopa przed Poetą i mówi, że chłop potęgą jest i basta. Pamięta jednak, że w 1846 roku chłopi zamordowali mu ojca. W nocy przyjeżdża do niego Wernyhora i daje mu złoty róg oraz rozkaz: zebrać lud przed świtem i czekać na znak od Krakowa. Gospodarz oddaje róg Jaśkowi, a sam zasypia. Rano nie pamięta, kto u niego był, i dopiero Czepiec z kosą go budzi. Gdy wreszcie wszystko sobie przypomina, jest już za późno. Pierwowzorem był malarz Włodzimierz Tetmajer, który mieszkał w Bronowicach Małych z żoną Anną Mikołajczykówną.
Poeta
- kobieciarz, flirtuje z pannami
- znudzony i zblazowany
- marzy o wielkim dziele
- żyje w świecie słów
- tęskni za czynem, ale go nie podejmuje
Poeta to brat Gospodarza, który dużo podróżuje i przyjechał na wesele z miasta. Flirtuje z Maryną i z Rachelą, przez pół serio, przez pół drwiąco. Snuje plany dramatu o rycerzu w zbroi i narzeka, że pospolitość skrzeczy. To Poeta podsuwa Pannie Młodej, żeby zaprosiła na wesele dusze dręczone przez piekło. W nocy chwyta go Rycerz w zbroi i wzywa do czynu, ale pod przyłbicą Poeta widzi pustkę. Rano mówi Pannie Młodej, że Polska jest w jej sercu, a w scenie zasłuchania czeka razem z innymi.
Dziennikarz
- sceptyk, w nic nie wierzy
- zmęczony polityką
- krytykuje rodaków
- ma wyrzuty sumienia
- flirtuje z pannami
Dziennikarz to redaktor gazety, który ma już dość polityki i Chińczyków. Czepcowi mówi, że woli spokojną polską wieś. Flirtuje z Zosią, ale nie wierzy w nic na serio. W nocy przychodzi do niego Stańczyk, błazen królewski. Dziennikarz przyznaje, że usypia duszę swoją i brata, i woła o nieszczęście, które obudziłoby naród. Stańczyk drwi z jego spowiedzi i przestrzega przed szarganiem świętości, a potem daje mu błazeńską laskę, żeby dalej mącił wodę. Rano Radczyni słyszy od niego, że nie ma rzeczy serio i wszystko jest prowizoryczne. Przypisy wydania Wolnych Lektur wiążą tę postać z R. Starzewskim z redakcji krakowskiego „Czasu”.
Czepiec
- dumny ze swojego stanu
- porywczy i skory do bitki
- ciekawy świata i polityki
- gotowy do walki
- nieufny wobec panów
Czepiec to chłop, starosta weselny, którego Kuba i Dziad tytułują wójtem. Otwiera dramat pytaniem: cóż tam, panie, w polityce. Mówi, że chłopi czytają gazety i wiedzą wszystko. Przypomina Głowackiego spod Racławic i twierdzi, że panowie mogliby wiele, ale nie chcą. Jest porywczy: bije Żyda na wyborach i Maćka na weselu, kłóci się z Księdzem o długi. Rano przychodzi z kosą i budzi Gospodarza, bo chłopi już stoją gotowi do walki. Grozi panom, że jeśli z chłopami nie pójdą, to chłopi pójdą na nich. Wytyka Panu Młodemu, że stroi się w sukmany, a gdy trzeba działać, chowa się w sobie. Przypisy Wolnych Lektur podają, że pierwowzorem był Błażej Czepiec, pisarz gminny w Bronowicach.
Jasiek
- wesoły i chętny do tańca
- próżny, lubi pawie pióra
- posłuszny Gospodarzowi
- lekkomyślny
- przerażony, gdy wszystko traci
Jasiek to pierwszy drużba, z którym tańczy Haneczka. Śpiewa, że ukradnie pawie pióra i postawi sobie pański dwór. Gospodarz daje mu złoty róg od Wernyhory i wysyła go konno, żeby zwołał chłopów z kosami. Jasiek ma wrócić przed trzecim kurem i zadąć w róg. W drodze schyla się po czapkę z pawim piórem i gubi róg, a zostaje mu tylko sznur. Wraca, gdy wszyscy czekają w zasłuchaniu. Chochoł każe mu odebrać ludziom kosy i zaczyna grać. Jasiek krzyczy, że trzeba chwytać broń i konie, ale nikt go już nie słyszy.
Drugoplanowi
- Gospodyni
- Żona Gospodarza, chłopka, siostra Panny Młodej. Kładzie dzieci spać, nie wierzy w nocne wizje męża i myśli, że jest pijany. To ona chowa złotą podkowę do skrzyni. Rola w fabule: rozsądna gospodyni, która chowa szczęście dla siebie
- Radczyni
- Pani z Krakowa, ciotka Haneczki. Patrzy na chłopów z wyższością i rozmawia z Kliminą o żniwach jak z obcą. Rola w fabule: głos miejskiego dystansu do wsi
- Zosia
- Panna z miasta, która chce tańczyć z drużbami. Marzy o wielkiej miłości. Dziennikarzowi mówi, że ojczyzna to chemia, a serce to dynamit. Rola w fabule: rozmarzona panna z miasta
- Haneczka
- Panna z miasta, która mówi do Pana Młodego: bratku. Tańczy z Jaśkiem i chce pocałować drużbę. Rano widzi na niebie rycerzy i prosi Czepca o kosę. Rola w fabule: panna zachwycona drużbami
- Maryna
- Panna z miasta, z którą Poeta bawi się rozmową o miłości. Szybko przejrzała jego grę słów. Rano mówi, że chłopi rozmawiali o Polsce rozsądnie i szczerze. Rola w fabule: bystra rozmówczyni Poety
- Rachel
- Córka Żyda, karczmarza. Czyta Przybyszewskiego, była w Wiedniu na operze i widzi poezję we wszystkim. To ona namawia Poetę, żeby zaprosić na wesele chochoła. Rola w fabule: muza wesela, która ściąga zjawy
- Żyd
- Karczmarz, ojciec Racheli. Mówi Panu Młodemu, że są przyjaciółmi, którzy się nie lubią, i nazywa bratanie się panów z chłopami szopką. Pożycza w zastaw także panom i dzierżawi karczmę od Księdza, a jego córka daje chłopom kredyt. Rola w fabule: trzeźwy komentator wesela
- Ksiądz
- Wiejski duchowny chłopskiego pochodzenia. Liczy na kościelną godność i robi interesy z Żydem. Upomina Czepca, żeby płacił długi. Rola w fabule: proboszcz, który pilnuje swoich spraw
- Ojciec
- Ojciec Panny Młodej, Gospodyni i Marysi, chłop. Dwie córki wydał za panów i mówi, że wszyscy ludzie są jednakowi. Nie chce wracać do wspomnień o rzezi. Rola w fabule: ojciec trzech sióstr
- Dziad
- Stary wędrowny dziad, który pamięta rzeź z 1846 roku. Przypomina Ojcu, że krew splamiła sukmany. To jemu ukazuje się Upiór Szeli. Rola w fabule: świadek rzezi
- Marysia
- Siostra Panny Młodej, żona Wojtka. Kiedyś była zaręczona z panem, który umarł. W nocy ukazuje się jej jego Widmo. Rano mówi siostrze, że będzie jej żal domu. Rola w fabule: kobieta, która wspomina zmarłego narzeczonego
- Wojtek
- Mąż Marysi, chłop. Na weselu nagle robi mu się smutno i widzi cienie. Śpiewa piosenkę „Pójdze, Maryś, po niewoli”. Rola w fabule: mąż Marysi
- Klimina
- Wiejska gospodyni, wdowa po wójcie. Lubi swatać i chciałaby wyswatać synów Radczyni. Rola w fabule: swatka
- Kasper
- Drużba, któremu swatają druhnę Kasię. W akcie III staje z kosą na warcie przy drzwiach. Rola w fabule: drużba i strażnik
- Kasia
- Druhna, do której zalecają się Kasper i Jasiek. Nosowi odmawia pocałunku. Rola w fabule: druhna
- Nos
- Artysta z miasta, pijak i dekadent. Mówi, że chciał zginąć w tłumie, a pije, bo wtedy czuje serce. Nad ranem zasypia na sofie, mówiąc: po nas choćby potop. Rola w fabule: obraz artystycznej cyganerii
- Isia
- Córka Gospodarza i Gospodyni, mała dziewczynka. Nie chce iść spać, bo chce widzieć oczepiny. Jako pierwsza widzi Chochoła i przegania go na pole. Rola w fabule: pierwsza świadkini Chochoła
- Kuba
- Chłopak przy koniu Wernyhory, który pilnował go razem ze Staszkiem. Rano opowiada Czepcowi o panu z Ukrainy i mówi, że to on znalazł złotą podkowę. Rola w fabule: świadek wizyty Wernyhory
- Staszek
- Chłopak, który trzymał konia Wernyhory. Przynosi Gospodarzowi złotą podkowę zgubioną przy progu. Rola w fabule: znalazca złotej podkowy
- Czepcowa
- Żona Czepca. Odciąga pijanego męża od muzykantów i mówi, że goście z miasta tylko patrzą i ziewają. Rola w fabule: żona Czepca
- Muzykant
- Grajek, z którym Czepiec kłóci się nad ranem o pieniądze za muzykę. Rola w fabule: muzykant weselny
- Chochoł
- Słomiane okrycie krzewu róży w sadzie, zaproszone na wesele dla żartu. Przychodzi o północy i zapowiada gości. Na końcu gra na patykach jak na skrzypcach i wprawia weselników w senny taniec. Rola w fabule: osoba dramatu, gospodarz nocy
- Widmo
- Zmarły narzeczony Marysi. Przychodzi z grobu, wspomina miłość pod gruszą i prosi o taniec. Wieje od niego trupim chłodem. Rola w fabule: osoba dramatu, która ukazuje się Marysi
- Stańczyk
- Błazen królewski z czasów Zygmunta. Przychodzi do Dziennikarza, drwi z jego narzekań i daje mu błazeńską laskę, kaduceusz. Rola w fabule: osoba dramatu, która ukazuje się Dziennikarzowi
- Rycerz
- Rycerz w czarnej zbroi, który woła o Grunwaldzie. Pod przyłbicą ma pustkę i proch. W liście osób nazwany Rycerzem Czarnym. Rola w fabule: osoba dramatu, która ukazuje się Poecie
- Hetman
- Hetman Branecki, który sprzedał kraj za moskiewskie złoto. Diabły szarpią go w piekle. Drwi z Pana Młodego, że ożenił się z chłopką. Rola w fabule: osoba dramatu, która ukazuje się Panu Młodemu
- Upiór
- Jakub Szela, przywódca rzezi z 1846 roku, cały we krwi. Prosi o wodę, żeby zmyć ręce, i chce tańczyć na weselu jako swat. Rola w fabule: osoba dramatu, która ukazuje się Dziadowi
- Wernyhora
- Stary lirnik z Ukrainy na siwym koniu, z siwą brodą, w czerwonej delii. Zostawia Gospodarzowi złoty róg i rozkaz, a jego koń gubi złotą podkowę. Rola w fabule: osoba dramatu, która ukazuje się Gospodarzowi